اسد الله معطوفى
54
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
در دهكده گيان در دامنه شمالى زاگرس دكتر گيرشمن در سال 1931 م دست به حفارى و اكتشاف زد كه طى آن قبرستان باستانى بزرگى را با 119 گور و متعلق به هزاره چهارم ق . م يافت . مردهها از جمله جسد بچهها تعدادى در خمرههاى بزرگ به پهلوى راست و چپ دفن شده بودند . در يكى از گورهاى استثنائى مردهء مردى نشسته و با لباس به خاك سپرده شده بود . در اينجا هم در قبور متفاوت و گوناگون انواع وسايل جنگى ، زينتى ، وسايل مربوط به اسب و ظروف مختلف سفالى ، مفرغى ، آهنى ، برنزى ، نقره و طلا يافت گرديدند . 52 در تعدادى ديگر از قبور استثنائى ، زنان با زينتآلات و مردان به همراه چند تا از ادوات جنگى دفن شده بودند كه در كنار عدهاى از آنها جمجمه و استخوانهاى بز ، گوسفند ، گوساله و در بالاى سرشان كاسههاى گود قرار گرفته بودند . 53 در خوروين منطقه قزوين گورهاى باستانى متعلق به 1000 ق . م بسيار سادهاى كشف شدهاند كه در آنها مردگان را بر كف زمين نهاده سپس به همراه ظروف و وسايلى از جنس سفال خاكسترى و قرمز و در مواردى هم قورىهاى نوكبلند مخصوص آب مقدس دفن نمودهاند . 54 اما در ادامه نقاط مربوط به خطه شمال ايران ، پس از آذربايجان ، قزوين و گيلان ، در مازندران هم گورستانهاى باستانى چندى به چشم مىخورند كه درخور توجهند . مثلا در غرب مازندران تعدادى از اين قبرستانها بدين شرح هستند . گورستان گرمابك كه گورهاى آن به شكل دايره ، بيضى و چهارگوشند . در بعضى از اين گورها چند نفر دفن شدهاند . مثلا در يكى 9 نفر ، در ديگرى 13 نفر و اكثرا در جهت شرقى غربى به همراه وسايل و اشياء زياد مدفونند . جالب آنكه در يك مورد مرده ايستاده به خاك سپرده شده است . در ساخت اين گورها بيشتر از سنگهاى لاشه در چهار سوى ديوار قبر و به عمق 1 تا 5 / 1 متر سطح زمين استفاده شده است . مردهها نيز به صورت چمباتمه قرار گرفتهاند . 55 در غياثآباد غرب مازندران هم چند گور باستانى پيدا شد كه يكى از آنها استثنائى و به ابعاد 5 / 3 * 5 / 3 متر بود . در درون اين گور اسكلتى طاقباز با پاهاى گشاده و دستى متمايل به سوى سينه قرار داشت كه چند ظرف بزرگ ، 4 قمه مفرغى كه نوك آنها به سوى آسمان